• Met het toevoegen van een Informatiepunt Digitale Overheid (IDO) aan de dienstverlening, worden bibliotheken steeds meer een vraagbaak voor mensen die moeite hebben om zelfstandig hun zaken via de digitale overheid te regelen. Deze mensen komen naar het IDO met allerlei persoonlijke vragen die ze niet zelf kunnen oplossen en waar ze dus hulp bij nodig hebben.

  • In het IDO gaan medewerkers van bibliotheken om met privacygevoelige informatie. Daarom organiseerde Rijnbrink op 23 juni een webinar Privacy in het IDO voor de Overijsselse- en Gelderse bibliotheken.

  • Zeven Gelderse bibliotheken zouden in het eerste half jaar van 2020 een Informatiepunt Digitale Overheid starten. En toen brak het coronavirus uit. Maar wat kun je nu wél doen om je alvast zo goed mogelijk voor te bereiden op de opening van een IDO zodra de corona-maatregelen dat weer toelaten? Hierbij een aantal tips!

  • Het inzien van je medische gegevens via een patiëntenportaal, informatie zoeken op thuisarts.nl of een videoconsult met je huisarts. Er zijn steeds meer digitale mogelijkheden voor mensen om hun eigen gezondheid te monitoren en te regelen. Ook de communicatie met zorgaanbieders verloopt steeds vaker digitaal. Maar een grote groep mensen heeft onvoldoende basisvaardigheden om daar mee aan de slag te gaan of ze weten niet wat ze er aan hebben. Terwijl zij relatief vaker zorg nodig hebben en kunnen profiteren van de digitale mogelijkheden. In de regio Eemland hebben de regionale huisartsenorganisatie Huisartsen Eemland en de bibliotheken de handen ineen geslagen. Alfred Haaksma, directeur van Bibliotheek Scherpenzeel: ‘Veel huisartsen zien het belang in van de digitale dienstverlening in de zorg, maar de tijd en kennis om instructie te geven aan de balie is er niet, of ze zijn er niet op ingericht. Hierin kunnen bibliotheken goed ondersteunen. Door met elkaar samen te werken willen we nog meer mensen helpen met digitale vaardigheden’.

  • Bibliotheek West-Achterhoek regelt de bezetting van haar Informatiepunten Digitale Overheid op een creatieve manier. Terwijl de Informatiepunten nog niet geopend zijn vanwege de coronamaatregelen, staan de vrijwilligers voor deze IDO’s al wel in de startblokken.

  • Welke impact heeft corona op de mentale gezondheid van laaggeletterden en mensen met een licht verstandelijke beperking? Wordt er voor hen op een begrijpelijke manier gecommuniceerd over corona? Anouk Menko, onderzoeker bij het Radboud Universitair Medisch Centrum in Nijmegen, vertelt.

  • Op 1 juli 2021 gaat de nieuwe Wet Inburgering in. Welke rol kunnen bibliotheken hierin spelen? Samenwerkingspartners Rijnbrink, Probiblio, Cubiss, de Koninklijke Bibliotheek en Het Begint met Taal organiseerden voor bibliotheken online sessies om hierover met elkaar in gesprek te gaan. Vanuit Overijssel en Gelderland namen Bibliotheek Salland, CODA Apeldoorn, Bibliotheek Gelderland Zuid en Bibliotheek Rivierenland deel.

  • In het kader van vernieuwing van het lesmateriaal verzorgde Stichting Digisterker in samenwerking met Rijnbrink op 29 mei een Digisterker Deeldag. Docenten en coördinatoren van bibliotheken uit de regio waren aanwezig. Het was ook een dag om ervaringen met elkaar uit te wisselen.

    Werken met de e-overheid

    Aangifte doen bij de Belastingdienst; een verhuizing doorgeven aan de gemeente; huurtoeslag aanvragen. Het zijn allemaal zaken die je vaker via internet regelt. Hiervoor is een DigiD nodig. Dit kan lastig zijn, vooral als je niet zo handig bent met een computer en met internet. Daarom heeft Stichting Digisterker de cursus 'Werken met de e-overheid' gemaakt. Cursisten leren hoe ze zaken met de overheid via internet snel en makkelijk kunnen regelen.
    Deze cursus bestaat uit vier bijeenkomsten en wordt door de meeste bibliotheken aangeboden. De Koninklijke Bibliotheek heeft een centrale inkoopregeling afgesloten met Stichting Digisterker, waardoor de licentie voor het aanbieden van de cursus in alle openbare bibliotheken is afgekocht. Infomatie over deelname vind je op de website van Digisterker.

    Verslag met tips

    In het verslag lees je over de vernieuwingen in het lesmateriaal en de tips en ervaringen die de deelnemers elkaar tijdens de Digisterker Deeldag hebben gegeven.

  • ‘De certificering van Digitaalhuis Wageningen was een hele klus, maar ik had het niet willen missen’, besluit Liz Spit haar verhaal. ‘Het heeft zowel de organisatie als mij persoonlijk veel opgeleverd. Als organisatie weten we nu beter wat onze concrete verbeterpunten zijn en als professional heb ik er ook veel van geleerd.’

  • In overleg met Bibliotheken heeft Rijnbrink het document Wat is een dementievriendelijke Bibliotheek?gemaakt.

    Het beschrijft wat dementie is en welke mogelijkheden er zijn voor Bibliotheken ten aanzien van trainingen voor personeel en vrijwilligers, de fysieke inrichting van de Bibliotheek en collectie en activiteiten. Ook de praatplaat De Bibliotheek en ouderen is hierin opgenomen, voor intern gebruik of in gesprek met samenwerkingspartners. 

    Naar verwachting krijgt één op de vijf mensen dementie. Dat betekent dat meer inwoners en organisaties dagelijks te maken krijgen met dementie. Daarom zetten steeds meer gemeenten zich samen met inwoners en organisaties in voor een dementievriendelijke gemeente. Op deze manier kunnen mensen met geheugenproblemen zoals dementie langer zelfredzaam blijven in hun eigen omgeving. Voor de Bibliotheek een waardevolle en mooie kans om een bijdrage te leveren.   

    Voor meer informatie over het project de Bibliotheek & ouderen kun je hier meer lezen.   

  • Desinformatie is een groot en groeiend probleem. Er zijn al veel instrumenten ontwikkeld om de weerbaarheid tegen desinformatie te vergroten, maar die worden nog niet optimaal ingezet. Binnen het project Retina gaan we aan de slag met het maken van een routekaart tegen desinformatie. Probiblio, Rijnbrink en Beeld en Geluid slaan de handen ineen om een routekaart te ontwikkelen waarin het aanbod van alle bestaande middelen en producten tegen desinformatie overzichtelijk in kaart wordt gebracht. Met 10 bibliotheken uit het hele land gaan we deze routekaart vormgeven door middel van een aantal co-designsessies. Er zijn nog een aantal plekken beschikbaar.

  • ‘We zijn samen op een missie om mensen digitaal sterker te maken’

    Steeds meer mensen zijn digitaal vaardig. Toch blijft een redelijk grote groep nog achter. Vooral ouderen hebben vaak moeite om hun digitale weg te vinden. Eind vorig jaar nam huisarts Bart Timmers hierover al eens contact op met Bibliotheek Montferland, welzijnsorganisatie Welcom en SeniorWeb. Dat resulteerde in een gezamenlijke informatiebijeenkomst begin dit jaar. En dit voorjaar - tijdens de corona-lockdown - maakten de partijen samen een filmpje. Bart: ‘Ik was blij verrast met de mogelijkheden die er al bleken te bestaan om ondersteuning te bieden aan mensen die digitaal minder vaardig zijn!’

    Sinds het uitbreken van de coronacrisis is de digitale toegang tot zijn huisartsenpraktijk enorm toegenomen, vertelt Bart. ‘Wie digitaal vaardig is vindt z’n weg wel met e-consulten en beeldbellen. Maar voor mensen die níet digitaal vaardig zijn, is dat een stuk lastiger. Als we niets doen gaan zij juist nu meer achterstand oplopen. Want de fysieke toegankelijkheid zoals we die gewend waren, zal voorlopig niet meer voluit terugkomen. Wat mij betreft moeten we op een missie.’

    Digitaal sterker worden

    Petra Frölich, taalcoördinator bij Bibliotheek Montferland, is het met hem eens. Twee jaar geleden benaderde zij al eens alle huisartsen in de regio. ‘Ik nam contact op om hen te laten weten dat ze naar ons kunnen doorverwijzen. Soms kreeg ik te horen dat ze geen tijd hebben om in de spreekkamer te letten op mensen die laaggeletterd of minder digitaal vaardig zijn. Ik was blij verrast toen Bart zelf contact opnam met Welcom en met ons. Het lijntje naar Seniorweb was daarna snel gelegd.’

    Drempels weg

    Annelies Vruwink, sociaal werker bij Welcom: ‘We hebben al lange tijd een goede samenwerking met Bibliotheek Montferland. Nu hebben we elkaar ook gevonden in het bereiken van ouderen die digitaal sterker willen worden. Onze seniorenconsulenten hebben warme contacten met ouderen, wat een groot voordeel is bij het werven en enthousiast maken van mensen. De bibliotheek heeft expertise over de inhoud van de digitaliseringscursussen en de huisartsen specifiek over e-health in de zorg. Met deze samenwerking halen we drempels weg. Ouderen worden direct geholpen en niet van het kastje naar de muur verwezen.

    De samenwerkingspartners organiseerden in januari een bijeenkomst voor inwoners van Montferland en ’s-Heerenberg over digitalisering in de zorg en de mogelijkheden die er zijn om digitaal sterker te worden. Petra: ‘Daar was veel animo voor, met name van 65-plussers. Na de bijeenkomst kregen we bij de bibliotheek direct meer aanmeldingen voor onze Klik & Tik en Digisterker cursussen. Ook Welcom en Seniorweb merkten dat mensen de weg naar ons aanbod beter weten te vinden.’

    Synergie

    Bart: ‘Ik vond het heel erg fijn om te merken dat er al van alles gebeurt in mijn regio om de taal- en digitale vaardigheden van mensen te versterken. Door elkaar op te zoeken zijn we beter op de hoogte van wat er net over de grens van ons eigen werkveld ook al gebeurt. Dat inspireert en zorgt voor synergie, want samen kunnen we meer dan ieder afzonderlijk.’ Annelies: ‘De kracht is dat burgers zien en ervaren dat we in Montferland samenwerken. Ook de gemeente speelt hier een belangrijke rol in. Zij sturen aan op het leggen van verbindingen tussen organisaties, zodat burgers sneller op de juiste manier hulp krijgen.’

    Blijvend aandacht

    ‘Onze samenwerking zorgt niet alleen voor synergie, het geeft ook veel energie,’ vult Petra aan. Samen lukt het gewoon beter om blijvend aandacht te vragen voor dit onderwerp. De coronatijd heeft onze samenwerking alleen maar versterkt. In het voorjaar maakten we samen een filmpje dat we hebben gedeeld via Facebook en onze websites. Ook hebben we één folder Durf Digitaal gemaakt met daarin het aanbod van alle samenwerkingspartners overzichtelijk op een rij.

    Olievlek

    De partners hebben nog volop plannen om ook de komende tijd “de boer op te gaan”, om zoveel mogelijk mensen te bereiken. Carin Jochems van SeniorWeb: ‘We hebben gemerkt dat we samen veel kunnen bereiken. Door corona zijn veel initiatieven niet doorgegaan of vooruit geschoven. Dit initiatief heeft juist een impuls gekregen. Dat komt volgens mij omdat we zijn blijven denken in mogelijkheden.’ Petra: ‘Het is echt leuk én waardevol om partners te hebben die meedenken in plaats van elkaar in de weg lopen. We merken bovendien dat steeds meer huisartsen in de regio de noodzaak zien van digitaal vaardige patiënten. In november organiseren we samen met een zeven huisartsen en de apotheek in Didam opnieuw een bijeenkomst. We blijven er aan werken dat dit zich als een olievlek uitbreidt.’

  • ‘Ik ben me nu meer bewust geworden van de lokale samenstelling van de groep anderstaligen’, vertelt een deelnemer na de eerste training Vraaggericht werken met anderstaligen. De groep anderstaligen in je werkgebied is vaak heel divers. Vraag en aanbod sluiten niet overal even goed op elkaar aan. Hoe bouw je als Bibliotheek of taalcoachorganisatie meer kennis op van de doelgroepen en hun leervragen? Waar zet je op in? En hoe versterk je je positie op dit vlak richting stakeholders? Op 16 februari gingen medewerkers van bibliotheken en taalhuizen uit Overijssel en Gelderland hier mee aan de slag.

  • In de afgelopen drie jaren maakte fotografe Joey O’Loughlin in partnerschap met Movement On The Ground traditionele familiefoto’s in vluchtelingenkampen op het Griekse eiland Lesbos. Dit najaar zijn deze Family Portraitste zien in zes bibliotheken in Nederland, namelijk bij de bibliotheken Deventer, Venlo, Rivierenland, Gelderland-Zuid, Enschede en Amsterdam.

  • Movement on the Ground en bibliotheken vinden elkaar in een bijzondere samenwerking. Een unieke foto-expositie komt onder andere naar Bibliotheek Rivierenland, Enschede, Deventer en Gelderland-Zuid.

  • Meer mensen dan ooit tevoren zijn op de vlucht uit hun land, op zoek naar veiligheid en bescherming. Naast de vluchtelingenstroom die er al was, zijn er de mensen die de oorlog in Oekraïne ontvluchten. Alle 25 Nederlandse veiligheidsregio’s zoeken met spoed duizenden opvangplekken voor Oekraïnse vluchtelingen. Dat de Bibliotheek in noodopvangcentra van toegevoegde waarde kan zijn voor de vluchtelingen én voor de gemeenschap, leren we uit de ervaring van Bibliotheek Gelderland Zuid (OBGZ) in de noodopvang Heumensoord. En deze ervaring mogen andere bibliotheken en Rijnbrink gebruiken bij het Fieldlab ‘Bed, Bad, Brood, Boek’. Daarmee willen we komen tot een goed concept, dat bibliotheken in de toekomst ook op andere opvanglocaties snel en efficiënt kunnen inzetten.

  • De fotostrip en poster die nieuwkomers wijzen op de mogelijkheden van de Bibliotheek zijn in zeven talen beschikbaar en nu te bestellen.

    Bibliotheken ondersteunen nieuwe Nederlanders bij het (informeel) leren van de Nederlandse taal en basisvaardigheden. Een groot deel van hen kent de weg naar de Bibliotheek nauwelijks of is niet bekend met mogelijkheden als het gezamenlijk oefenen van de Nederlandse taal. Of het ontmoeten van andere mensen in de Bibliotheek.
    Met de fotostrip en poster in hun eigen taal krijgen nieuwkomers gemakkelijk een beeld van het aanbod van de Bibliotheek. Dat varieert van deelname aan het DigiTaalhuis of een voorleesproject, rustige studieplekken, digitale kranten en natuurlijk de ruime collectie in de Bibliotheek. 

    Nieuwe talen
    Vorig jaar heeft Rijnbrink de fotostrips en posters in het Nederlands, Engels en het Arabisch ontwikkeld. Een groot aantal bibliotheken in Overijssel en Gelderland heeft dit materiaal besteld en ingezet bij het Taalhuis; bij rondleidingen met gezinnen van ThuisTaal en de VoorleesExpress; bij het tekenen van participatieverklaringen in de bibliotheek en bij rondleidingen e.d..

    Op basis van de feedback van een aantal bibliotheken en VluchtelingenWerk Oost-Nederland heeft Rijnbrink een paar wijzigingen doorgevoerd én hebben we met een vertaalbureau vier andere versies gemaakt: in het Tigrinya (Eritrea), Dari (Afghanistan), Pools en Turks. Een voorbeeld van alle versies vind je hier.

    Bestellen
    De fotostrips en posters in zeven talen zijn tot 30 september 2018 te bestellen via de website van Rijnbrink. De verzending start vanaf 22 oktober.

    Bestellen kan via deze link.

     

  • Wil je Oekraïners welkom heten in hun eigen taal en ze een duidelijk beeld geven van het aanbod van de Bibliotheek? Bestel dan nu de fotostrips ‘Welkom in de Bibliotheek’. Vanaf deze week zijn deze posters en flyers namelijk ook verkrijgbaar in het Oekraïens en Russisch.

  • In het (Digi-)Taalhuis kunnen mensen terecht om in hun eigen niveau en tempo de Nederlandse taal te leren. Om ze zo goed mogelijk te helpen is het van belang dat er een collectie is die goed aansluit op de leerbehoefte én dat de medewerkers de materialen kennen. Om daarbij te helpen is er de training ‘Wegwijs in de collectie voor NT1 en NT2’, die Rijnbrink samen met Cubiss en Probiblio ontwikkelde in SPN-verband. Gianne Havinga, coördinator Taalhuis en digitale vaardigheden bij Bibliotheek Rivierenland, volgde deze training samen met haar collega’s en vertelt erover.

  • Het programma de Bibliotheek en Basisvaardigheden is verlengd tot 2021 en heeft een belangrijke plek gekregen in het beleidsplan van de Koninklijke Bibliotheek. Net als voorgaande jaren organiseert de KB gesprekstafels met directeuren van bibliotheken om input te verzamelen. De eerste gesprekstafel van dit jaar vindt plaats op maandagochtend 24 juni in Utrecht. Alle directeuren kunnen zich hiervoor inschrijven.