Scoor een Boek! vergroot het leesplezier van kinderen in groep 5 en 6

Kees1De pilot Scoor een Boek! is in Gelderland afgerond met 4400 gelezen boeken door in totaal 10 klassen. Een prima score. Toch streeft Kees Meulendijks, projectmedewerker educatie bij de Bibliotheek Gelderland-Zuid, in 2019 naar een verdubbeling van dit aantal. In dit interview vertelt Kees over zijn ervaringen met het nieuwe project.

Waarom zijn jullie gestart met Scoor een Boek?
“Onderzoek toont aan dat met name jongens in de groepen 5 en 6 minder gaan lezen, hun leesplezier neemt af. We willen het leesplezier op school natuurlijk bevorderen. Scoor een Boek! is een prikkelend jaarlijks terugkerend project dat juist inzet op leesplezier en het maken van leesmeters. Dit doen we met de hulp van een bekende voetballer. Deze voetballer inspireert de leerlingen om zoveel mogelijk boeken te ‘scoren’. Voor ieder gescoord boek plakken de leerlingen een sticker. Dat spelelement werkt heel goed."

Waarom werkt het?
“Er is een duidelijk startmoment, een periode van ‘scoren’ (8 tot 10 weken lezen, red.) en een sportieve afsluiting met alle deelnemende klassen bij elkaar. Bij de aftrap en rust is er een motiverend filmpje waarin de voetballer of de club een rol speelt. Halverwege de looptijd komt er een educatiemedewerker van de Bibliotheek in de klas om te kijken hoe het gaat, hoeveel boeken de kinderen gescoord hebben en om te praten over boeken. De kinderen geven elkaar ook boekentips. Van een klasgenoot nemen kinderen die makkelijk aan. En doordat de kinderen als klas gezamenlijk ‘scoren’, vergroot dat het saamhorigheidsgevoel.”

Wat moet je er als Bibliotheek voor doen?
“We werken met meerdere partijen samen en dat vergt veel onderlinge afstemming. We hebben bijvoorbeeld nog nooit met een voetbalclub samengewerkt. Voor aanvang van het project zijn we druk met het samenstellen van een aansprekend en informatief aanbod en tijdens het project hebben we drie contactmomenten met de klas. Maar het project is deze inspanningen dubbel en dwars waard: het enthousiasme van zowel de leerlingen als docenten geeft veel voldoening.”

Wat kom je allemaal tegen?
“Het trainingsschema van het voetbalteam is soms aan verandering onderhevig. Dat is lastig met afspraken maken. Maar het trainen gaat nu eenmaal voor. Positief is dat we scholen hebben benaderd die nog geen Bibliotheek op School hebben, om ons werkgebied uit te breiden. We willen in volgende editie het liefst dat twintig scholen in het ‘fangebied’ van N.E.C. meedoen. We hebben op dit moment al 11 klassen binnen voor 2019.”

Welke tips heb je voor andere Bibliotheken?
“Het is belangrijk om aan goed verwachtingsmanagement te doen. Maak duidelijke afspraken met de deelnemende scholen, zodat ze van tevoren weten waar ze aan toe zijn. Hierbij is een duidelijke planning essentieel, zodat ze de activiteiten makkelijk kunnen integreren in hun eigen onderwijsprogramma.”

Klooien bij de Bibliotheek in Wijchen

Tijdens de schoolvakantie (van 9 juli tot 17 augustus) kunnen kinderen in Bibliotheek Wijchen niet alleen boeken lezen, maar ook DOEN. Dat houdt in: een tank besturen, stropdassen knopen, kevers verzamelen of een glow-in-the-dark drilpudding maken. Om maar iets te noemen. 
Met de gekste en gezelligste boeken vol met leuke activiteiten is een 'klooien met kinderboekencollectie' gemaakt, waarmee kinderen aan het 'klooien' worden gezet.

Eigen expositie

De kinderen kunnen natuurlijk thuis gaan klooien, maar ook in de Bibliotheek zelf. Er zijn verschillende zomeractiviteiten, zoals Mad Science, interactief kindercabaret, klooien met kiekjes en 'maak je eigen mini-teken- of schrijfboekje'. Door mee te doen aan de activiteiten kunnen de kinderen stempels verzamelen. Met een volle stempelkaart krijgen ze een 'Klooien met kinderboekendiploma'. Alle gemaakte werken komen in een doorlopende expositie in de Bibliotheek Wijchen te hangen of staan.

 

Verslag uit het Taalhuis in Harderwijk

Door Betsie van Ravenhorst

NWV taaldeelnemers april 2018 1In de ene hoek van de Bibliotheek zit de jonge Lilia uit Armenië in een eenvoudig Nederlands boek te lezen en schrijft ze de woorden op die ze niet kent. In de andere hoek overhoort taalvrijwilliger Peter de Iraakse Zina die hard werkt voor haar Staatsexamen Nederlands. Een Chinese vrouw van bijna zestig, getrouwd met een oudere Nederlandse man, vertelt aan de taalcoördinator dat ze beter Nederlands wil leren. Taalvrijwilliger Wim heeft zijn vaste wekelijkse afspraak met een Engelsman die beter wil leren praten. Hij weet heel veel van de Nederlandse taal, maar iedereen praat Engels met hem. Boven zit Jenny. Ze leert aan drie vrouwen uit Bhutan, Turkije en Irak woorden over je lichaam en over gezondheid. Het lijkt wel Babylon in de Bibliotheek.

Al deze mensen, die niet zijn geboren in Nederland, willen beter de Nederlandse taal leren schrijven, lezen en spreken. Ze wonen sinds kort of al langere tijd in ons land. In de Bibliotheken van Ermelo, Harderwijk, Nunspeet en Putten hebben vele tientallen mensen een taalvrijwilliger gevonden die hen gratis verder helpt. De Taalhuizen bieden hulp aan mensen die (niet meer) inburgeringsplichtig zijn. Anderen worden doorverwezen naar taalscholen.

Nog regelmatig gebruiken al die mensen hun eigen taal of een gezamenlijke tweede taal als Engels of Frans of Spaans, maar meer en meer kunnen ze hun verhaal vertellen in het Nederlands. In de Taalhuizen van de Bibliotheken wordt het dus geen Babylonische spraakverwarring, maar hoor je steeds meer Nederlandse woorden en zinnen uitgesproken met een exotisch accent.

Pinkvinger
Op de tweede verdieping in Bibliotheek Harderwijk staat een hoge grote tafel met barkrukken. Aan een hoek zit taalvrijwilliger Jenny te praten met drie deelnemers. ‘Meestal zijn we met vijf vrouwen. Op woensdagmorgen zitten we bij elkaar en praten in eenvoudig Nederlands over onderwerpen die dicht bij hun leven staan. Ze hebben de afgelopen weken leren klokkijken en de lichaamsdelen kunnen ze benoemen. We lezen erover in de ‘Succes’ boeken van de Bibliotheek en spreken met elkaar.’

De taaldeelnemers willen meteen laten horen wat ze al kunnen. Bina, Nurgul en Bhoutaina wijzen op hun hand en zeggen soepel: duim, wijsvinger, middelvinger, ringvinger en pinkvinger.

De vrouwen willen ook graag vertellen waarom ze Nederlands willen leren. Bina spreekt haar eigen taal en een beetje Engels. Die moeilijke Nederlandse woorden kan ze lastig onthouden, maar ze wil wel haar kinderen begrijpen als ze haar iets in het Nederlands vertellen. Zeventien jaar geleden werden Bina en haar man en kinderen weggejaagd uit hun huis en hun winkel in Bhutan. Alles werd stukgeslagen. Lange tijd woonden ze met hun twee dochters en hun zoon in een vluchtelingenkamp in Nepal. Omdat haar man problemen had met zijn nieren zijn hij en zijn gezin door Nederland uitgenodigd. Ze konden een huis huren in Harderwijk. Nu werkt hij als kok in het plaatselijke Indiase restaurant.

Gevlucht
Bouthaina wil de taal graag beter leren spreken om zo makkelijker contact te kunnen hebben met de Nederlandse buren en stadsgenoten. Ook heeft ze de taal nodig om haar man, die gezondheidsproblemen heeft, beter te kunnen helpen als hij naar de dokter en naar de specialist moet. Bouthaina komt uit Irak. Haar man vluchtte tien jaar geleden naar Nederland. Zij zat met haar zoon en dochter vijf jaar in een vluchtelingenkamp in Libanon voor ze zich bij hun vader en man konden voegen. Haar zoon en dochter gaan naar school en vinden goed hun weg in Nederland.

Nurgul is een Turks/Koerdische jonge vrouw die nu zes jaar in Nederland woont bij haar man en zijn familie, in één huis. Ze spreekt de taal maar weinig en ze zegt dat ze de Nederlandse taal ingewikkeld vindt. Nu haar vierjarig zoontje naar school gaat wordt het voor haar belangrijk en noodzakelijk om de Nederlandse taal beter te leren spreken.

Oefenen
Nurgul heeft op Landstede twee jaar een Nederlandse cursus gedaan. Het is voor haar en voor veel anderen moeilijk om de taal snel goed te leren. Het kost tijd om goed een andere taal te leren spreken. Het beste is als je zoveel mogelijk de kans grijpt of krijgt om te oefenen. Dat laatste is bijvoorbeeld een probleem voor de Engelsman. Hij weet veel van de taal, maar bijna iedereen begint in het Engels als ze zijn accent horen. Ook de Chinese vrouw moet veel praten met Nederlanders om haar uitspraak te verbeteren. De Iraakse en de Armeense vrouwen in het Taalhuis zijn hoogopgeleid en leren met hulp van de taalvrijwilligers sneller de Nederlandse taal te spreken. Ze willen allebei zo snel mogelijk aan de slag: de één als apotheker en de ander als docent.

Zo zijn er inmiddels nog tientallen mensen meer die een weg hebben gevonden naar het Taalhuis. Er zijn er nog meer welkom!

Bibliotheek Scherpenzeel zet Kinderjury in het zonnetje

Een kinderjury met kinderen uit de groepen 4 en 5 van basisscholen in Scherpenzeel had als opdracht om een aantal geselecteerde boeken te lezen en daarover een oordeel te geven. Ze kwamen de afgelopen weken regelmatig bij elkaar in de Bibliotheek in Scherpenzeel om boeken te bespreken. Ook deden ze dan taalspelletjes. De kinderen werden tijdens de laatste bijeenkomst in het zonnetje gezet. Ze kregen een medaille en een oorkonde.

Moeite met lezen

Tegelijk werd tijdens de laatste bijeenkomst het winnende boek bekend gemaakt: 'Een ongelooflijke safari' van Rian Visser, Op de tweede plaats kwam 'Wie wil Loes' van Frank Geleyn. Op de derde plaats eindigde 'Opa's griezelige gasten' van Vivian den Hollander.
De Bibliotheek Scherpenzeel organiseert jaarlijks een Kinderjury, specifiek voor kinderen die wat moeite hebben met lezen. De bedoeling is om het lezen bij deze kinderen te stimuleren en hen positieve leeservaringen te geven

Mobiele Roboc@r leert kinderen basis van programmeren

Foto Robocr4Bibliotheek Nijkerk presenteerde de nieuwe Roboc@r eind juni aan het publiek. Het is de eerste flexibele 'programmeermobiel' waarbij alles rondom techniek en robotica in compacte vorm aanwezig is. Kinderen, maar ook volwassenen, kunnen in korte tijd kennismaken met techniek en programmeren. De Roboc@r is ontwikkeld in samenwerking met Fishertechnik.

Summerschool

De Roboc@r is een onderdeel van de Summerschool, een programma gericht op techniek en leren programmeren tijdens de zomerperiode in de bibliotheek. De andere activiteiten tijdens de Summerschool zijn een Drone-cup wedstrijd, workshop handletteren, programmeren met blue-bots en muziek maken met behulp van bijvoorbeeld fruit met de MakeyMakey.

Innovatiegelden

Het Summerschool-programma is gezamenlijk ontwikkeld door de Bibliotheken van Brummen/Voorst, Bibliotheek Nijkerk en Bibliotheek Noord Veluwe. De ontwikkeling van de Roboc@r is mede mogelijk gemaakt door de innovatiegelden van Rijnbrink.

Vernieuwde Bibliotheek Eibergen toekomstbestendig

Opening EibergenWethouder Bosman van gemeente Berkelland opende 20 juni de vernieuwde Bibliotheek Eibergen. In ruim twee weken werden met name de kinderhoek en jongerenhoek ingrijpend verbouwd. Ook is er een interactieve vloer gekomen, waarmee allerlei spellen gespeeld kunnen worden.

Escaperoom

De kinderhoek heeft een spannend speelhuisje gekregen, dat ook dienst doet als prentenboekenmeubel. De jongerenhoek is een eyecatcher geworden, met een hang egg en chillbank. Op de bovenste verdieping van de Eibergse Bibliotheek is een echte escaperoom gerealiseerd. Kinderen van 9 tot 12 jaar kunnen daarin hun kinderfeestje vieren. Om de escaperoom te verlaten moeten het feestvarken en zijn gezelschap opdrachten maken die natuurlijk met de Bibliotheek te maken hebben.

Nieuwe activiteiten

De interactieve vloer kan multifunctioneel gebruikt worden. Zo is hij ook heel geschikt voor activiteiten met demente ouderen. Directeur Ton Mengerink: "We gaan zeker samenwerking zoeken met bijvoorbeeld zorginstellingen, om zo de Eibergse gemeenschap te laten meegenieten van deze prachtige vloer."
Een andere nieuwe activiteit is BIEBlab Kunstwijs, dat een plek krijgt in het Exposium. In deze - eveneens nieuwe - ruimte kunnen bezoekers normaal gesproken rustig studeren, vergaderen of films kijken van filmhuis CineBreng. Op vrijdagen kunnen kinderen met BIEBlab Kunstwijs kennismaken met robotica, virtual reality, 3D printen of programmeren. Bibliotheek Eibergen werkt hiervoor samen met Rita Rikhof van Muziek en Kunstwijs. Zij heeft een programma voor de zomervakantie en het najaar samengesteld en zal een groot deel van de activiteiten organiseren.

Educatief spel 'Codewoord' voor de Kinderboekenweek

 

2017 CodewoordSpeciaal voor de Kinderboekenweek 2018 ontwikkelde Rijnbrink de online game ‘Codewoord’. Met dit spel kunnen leerlingen van groep 5 t/m 8 hun hersenen laten kraken!

Tijdens de 64 editie van de Kinderboekenweek (3 t/m 14 oktober) staat dit jaar het thema 'vriendschap' centraal met als motto ‘Kom erbij!'. Het bijpassende spel Codewoord wordt dit jaar voor de achtste keer aangeboden. Leerlingen van groep 5 t/m 8 kunnen in de Bibliotheek, in de klas of thuis aan de slag met het spel. Het spel bestaat uit een aantal algemene vragen over het thema en vragen over verschillende boeken die passen bij het thema Vriendschap. Kinderen verzamelen letters door de vraag juist te beantwoorden. Aan het eind van het spel volgt een puzzelopdracht met alle verdiende letters om achter het Codewoord te komen. Per spel worden er zes vragen gepresenteerd. In Codewoord zitten veel meer vragen, door roulatie ziet Codewoord er elke keer anders uit.

Banner op website

Het spel wordt eenvoudig gedistribueerd via een banner (nieuwsbericht) op de website van de Bibliotheek. Spelen is eenvoudig: wanneer kinderen op de link van het spel klikken gaat het avontuur van start. Na afloop kunnen ze met het goede antwoord het codewoord kraken en een prijs winnen!

Veel bibliotheken verwerken Codewoord in hun aanbod richting scholen. Het spel is flexibel in te zetten: wil je een winnaar per klassenbezoek, per school, dorp of een winnaar per werkgebied? Het kan allemaal. De Bibliotheek bepaalt ook zelf de prijs voor de winnaar(s).

Tablet en groepsbezoek

Codewoord is niet alleen op de computer, maar ook op de tablet te spelen. Daarbij is het spel ook na de Kinderboekenweek nog beschikbaar zodat het ingezet kan worden als onderdeel van een groepsbezoek. Na de Kinderboekenweek verdwijnt wel het wedstrijdelement.

Lesbrief

Bij het digitale programma Codewoord hoort een lesbrief. In deze lesbrief staat een speluitleg, mogelijke activiteiten rondom het thema van de Kinderboekenweek, een boekenlijst en leestips.

Eenvoudig bestellen

Codewoord is heel makkelijk te bestellen via dit bestelformulier. De investering voor Codewoord in Gelderland en Overijssel is eenmalig € 54,95. De investering voor Codewoord buiten deze provincies is eenmalig € 85,00. Genoemde prijzen zijn exclusief BTW.

Mail voor meer informatie of bji vragen naar Constance Melissen, projectmedewerker Cultuur, Educatie en Samenleving bij Rijnbrink.

Digisterker Deeldag

In het kader van vernieuwing van het lesmateriaal verzorgde Stichting Digisterker in samenwerking met Rijnbrink op 29 mei een Digisterker Deeldag. Docenten en coördinatoren van bibliotheken uit de regio waren aanwezig. Het was ook een dag om ervaringen met elkaar uit te wisselen.

Werken met de e-overheid

Aangifte doen bij de Belastingdienst; een verhuizing doorgeven aan de gemeente; huurtoeslag aanvragen. Het zijn allemaal zaken die je vaker via internet regelt. Hiervoor is een DigiD nodig. Dit kan lastig zijn, vooral als je niet zo handig bent met een computer en met internet. Daarom heeft Stichting Digisterker de cursus 'Werken met de e-overheid' gemaakt. Cursisten leren hoe ze zaken met de overheid via internet snel en makkelijk kunnen regelen.
Deze cursus bestaat uit vier bijeenkomsten en wordt door de meeste bibliotheken aangeboden. De Koninklijke Bibliotheek heeft een centrale inkoopregeling afgesloten met Stichting Digisterker, waardoor de licentie voor het aanbieden van de cursus in alle openbare bibliotheken is afgekocht. Infomatie over deelname vind je op de website van Digisterker.

Verslag met tips

In het verslag lees je over de vernieuwingen in het lesmateriaal en de tips en ervaringen die de deelnemers elkaar tijdens de Digisterker Deeldag hebben gegeven.

NEC en de Bibliotheek samen voor taalvaardigheid

Scoor een boekVoetbalclub N.E.C. en de bibliotheken in regio Nijmegen sloten op 17 april een uniek leesproject voor basisscholen af: ‘Scoor een boek!’. 275 leerlingen lazen in 10 weken tijd 4400 boeken. N.E.C.-voetballer Ted van de Pavert: “Mooi om kinderen te laten ervaren hoe leuk lezen kan zijn. Een goede taalvaardigheid helpt je verder in deze maatschappij!”

Nieuwe wereld
Vanaf groep 5 en 6 lezen kinderen steeds minder, blijkt uit onderzoek. Hoe zorg je dat je deze trend doorbreekt? Door een idool als voorbeeld in te zetten en een spel-element aan het lezen toe te voegen. Het resultaat? ‘Scoor een Boek!’ Bert Hogemans, directeur van Bibliotheek Gelderland Zuid: “Met elk boek dat kinderen lezen, stappen ze weer in een hele nieuwe wereld. Van spannende avonturen tot onbekende culturen. Dat ongemerkt het taalniveau van de kinderen erop vooruit gaat is mooi meegenomen.”
Het project in Nijmegen is opgezet met de Bibliotheek Gelderland Zuid, voetbalclub N.E.C. en de GGD.

Doelpunten
Tijdens ‘Scoor een Boek!’ lazen kinderen acht weken lang zo veel mogelijk boeken in de klas, gestimuleerd door een video-oproep van Ted van de Pavert en Maarten Paes van N.E.C. Met elk gelezen boek scoorden ze een ‘doelpunt’. Tijdens het project wisselden leerlingen hun favoriete boeken uit en stond leesplezier voorop. Ter afsluiting was op 17 april een feestelijke sportieve dag bij het voetbalstadion in Nijmegen. Dit project wordt ingezet op diverse basisscholen om leesplezier te stimuleren en leerlingen leeskilometers te laten maken. Op school én thuis.

Op diverse plekken in het land is 'Scoor een Boek' een succes. Kinderen motiveren elkaar met leuke leestips en er is tijdens het project een spectaculaire stijging van het aantal gelezen boeken per leerling. 
Meer informatie over de aanpak van Bibliotheek Gelderland-Zuid: kijk op www.obgz.nl/scooreenboek.

Resultaten VoorleesExpress 2015-2017

VoorleesExpressDe VoorleesExpress is in 2015 bij de Gelderse Bibliotheken als pilot gestart vanuit vijf bibliotheken. De resultaten van deze driejarige periode zijn verwerkt in een infographic. Alvast een tipje van de sluier:  het voorleesritueel is geïntroduceerd bij bijna 600 gezinnen. Kijk hier om de infographic met de feiten en cijfers van de pilot 2015-2017 te bekijken. En landelijk onderzoek bewijst: de VoorleesEspress werkt!

Tijdens de pilotperiode is ingezet op verdere uitbreiding en het vormen van een netwerk van VoorleesExpress locaties binnen Gelderland. In 2015 is de pilot gestart met vijf Bibliotheken in zes gemeenten. Inmiddels zijn we gegroeid naar acht Gelderse Bibliotheken die samen met hun lokale partners de VoorleesExpress uitvoeren in 19 gemeenten: Barneveld, Berg & Dal, Brummen, Doetinchem, Doesburg, Elburg, Hattem, Heerde, Lingewaard, Lochem, Nijkerk, Nijmegen, Oldebroek, Overbetuwe, Voorst, Renkum, Rheden, Rozendaal en Zutphen. Daarnaast zijn zes Bibliotheken betrokken bij de VoorleesExpress als samenwerkingspartner in zes gemeenten, waar een andere organisatie franchisenemer is. Bekijk het totaaloverzicht van alle VoorleesExpress locaties.

Onderzoek Erasmusuniversiteit: kinderen presteren beter op tekstbegrip

In het rapport 'Effectiviteit van de Voorleesexpress' (in voorbereiding) van Broens en Van Steensel van de Erasmusuniversiteit in opdracht van Kunst van Lezen blijkt dat kinderen die hebben meegedaan met de VoorleesExpress significant beter presteren op tekstbegrip. Het volledige rapport volgt nog, maar dit goede nieuws kunnen we vast melden! Voor meer informatie, kijk op de website van Rijnbrink.

Provinciale samenwerking

De VoorleesExpress is een initiatief van landelijke franchisegever Stichting VoorleesExpress. In Gelderland startte het project met Bibliotheek Gelderland-Zuid i.s.m. Tandem Welzijn, Graafschap Bibliotheken, de Bibliotheek Nijkerk, de Bibliotheek Brummen-Voorst en de Bibliotheek Noord-Veluwe. Namens het Gelders Bibliotheeknetwerk is Rijnbrink franchisenemer geworden. Door de gezamenlijke franchiseconstructie zijn de projectkosten lager en is het mogelijk – ook voor de kleinere kernen – om te starten met de VoorleesExpress. De pilot is mede mogelijk gemaakt door cofinanciering van het Oranje Fonds, het Kansfonds en het Vsbfonds.

Ook in 2018 rijdt de VoorleesExpress door in Gelderland. Het project is onderdeel van de programmalijn Jeugd & Onderwijs van het Gelders netwerkprogramma. In 2018 zetten we in op een bereik van 350 gezinnen en verdere uitbreiding van het werkgebied. Voor meer informatie over (starten met) de VoorleesExpress kun je contactop opnemen met Linda Voortman via mail: linda.voortman@rijnbrink.nl of bel: 06-30195599.

Op bezoek bij een gezin van de VoorleesExpress

Voorleessessie Raalte

Niet in ieder gezin is er voldoende aandacht voor taal. Daardoor beginnen sommige kinderen de basisschool al met een taalachterstand. Met de VoorleesExpress ontdekken kinderen hoe leuk boeken zijn. Een half jaar lang komt er een vrijwilliger bij het gezin thuis om voor te lezen aan de kinderen. Samen met de ouders zoeken we naar manieren om boeken en voorlezen een blijvende plek te geven in het gezin.

  • Bibliotheek Almelo interieur21.jpg
  • Bibliotheek Holten interieur3.jpg
  • bibliotheekopschool.jpg
  • bibliotheekopschool2.jpg
  • Bibliotheek Steenwijkerwold3.jpg
  • Bibliotheek Steenwijkerwold4.jpg
  • ebooks.jpg
  • kindinboom.jpg
  • leesbevordering.jpg
  • levenlangleren.jpg
  • ontplooien.jpg
  • Samenwerken.jpg
  • studeren.jpg
  • werken-hema-academie.jpg
  • werkplaats_studie.jpg